«EFE» حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ينستيتۋتتىق رەفورمالار جۇرگىزۋ ءۇشىن تاعى ءبىر مەرزىمگە پرەزيدەنتتىك لاۋازىمدا بولاتىنىن جاريا ەتتى. «قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى ەسەپتەپ وتىرعانىنداي, ءىس باسىنداعى پرەزيدەنتتەن ءباسى ارتىق بالاما قازىر جوق», – دەيدى ساياساتتانۋشى دوسىم ساتباەۆ. ونىڭ پىكىرىنشە, ەل حالقى پرەزيدەنتتى ەلدەگى ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ گارانتى دەپ سانايدى. وسى ورايدا, قازاقستانداعى كوپتەگەن ەتنوستىق توپتار دا مەملەكەت باسشىسىن ۇلتارالىق تۇراقتىلىقتىڭ كەپىلى رەتىندە قولدايدى.
21 ساۋىردە جاريالانعان «Ipsos MORI» ساۋالداماسىنىڭ ناتيجەسى قازاقستاندىقتاردىڭ 91 پايىزى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىنا كوڭىلدەرى وتە جوعارى دەڭگەيدە تولاتىنىن نەمەسە نەگىزىنەن تولاتىنىن كورسەتىپ بەرگەن بولاتىن. تۇراقتىلىقتىڭ قۇندىلىعىن, سونداي-اق, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ە.ىدىرىسوۆ تا اتاپ كورسەتتى. ول ءوزىنىڭ سوزىندە بىلاي دەدى: «الداعى جىل قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە. ويتكەنى, قازاقستان 2017 جىلى استانادا وتەتىن حالىقارالىق ەكسپو كورمەسىنە دايىندالىپ جاتىر. سونداي-اق, قازاقستان 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە ءوزىنىڭ كانديداتۋراسىن ىلگەرىلەتىپ وتىر».
قازاقستاندىق سايلاۋشىلار وتكەن جەكسەنبى كۇنى وزدەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرىن تاڭداۋ ءۇشىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كوپتەپ باردى. كەلەر جىلعا بەلگىلەنگەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا 2015 جىلعا اۋىستىرىلدى. ويتكەنى, الەمدى قۇرساۋىنا العان كۇردەلى ەكونوميكالىق جاعداي قازاقستانعا دا اسەر ەتپەي قويمايتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان مۇنداي كۇردەلى جاعدايدان ەلدى تاجىريبەسى مول ساياساتكەر عانا الىپ شىعا الادى.
جالپى, حالىقارالىق بولجامدار ۇستىمىزدەگى جىلى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى ايتارلىقتاي بولاتىنىن ايتادى. وسى ورايدا اتاپ كورسەتەتىن ءبىر جايت, اتالعان ورتالىقازيالىق رەسپۋبليكا پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى اسا ءىرى ترانسۇلتتىق ينتەگراتسيا جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
«اعىمداعى قيىندىقتارعا قاراماستان, قازاقستان وركەندەۋ جىلدارىندا زور قارجىلىق رەزەرۆ جيناقتاپ ۇلگەردى. ەندى استانا وتپەلى قيىندىقتارعا جەڭىل شىداس بەرەتىن جاعدايدا», – دەگەن ەدى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا پاريجدە «Efe» اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
كۇتكەندەگىدەي, قازاقستانداعى سايلاۋ ۇدەرىستەرىنە داۋىس بەرۋگە قۇقى بار قازاقستاندىقتاردىڭ رەكوردتىق سانى قاتىستى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ەسەپتەۋىنە قاراعاندا, بۇگىندە 20 مىڭنان استام قازاقستاندىق شەتەلدەردە تۇرىپ جاتىر, ال ولاردى سايلاۋعا قاتىستىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالدى.
«ياعني, قازاقستاننىڭ بۇكىل الەمدەگى ديپلوماتيالىق ميسسيالارى نە قاجەتتىنىڭ بارىمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلدى», – دەدى وسى ورايدا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ.
سايلاۋ الدىنداعى ۇلتتىق ساۋالدامالار كورسەتىپ بەرگەنىندەي, داۋىس بەرۋلەردىڭ قورىتىندىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ سايلاۋشىلاردىڭ وتە كوپ داۋىسىنا يە بولدى. كەيبىر ساراپشىلار ءىس باسىنداعى پرەزيدەنتتى جاقتاۋشىلاردىڭ كوپتىگىن ەلدەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقپەن تۇسىندىرەدى. «قازاقتاردىڭ باسىم بولىگى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇراقتىلىق پەن ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ گارانتى بولىپ وتىر جانە بۇل ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرمەن قۋاتتالادى», – دەدى تاعى دا ە.ىدىرىسوۆ.
قازاقستاندا ءومىر ساپاسى وتە جوعارى. ەل حالقى بۇرىنعى كەڭەستىك رەسپۋبليكالار اراسىندا ەڭ جوعارى ەڭبەكاقى الادى.
ءتىپتى, ەلدەگى كوپتەگەن سىني پىكىر بىلدىرۋشىلەردىڭ ءوزى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ناعىز كوشباسشى سانايدى. ويتكەنى, ول قازاقستان قالىپتاسۋىنىڭ العاشقى كۇردەلى جىلدارىندا يادرولىق ارسەنالدان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ جانە ەلدەگى ەتنوسارالىق قاقتىعىستاردى بولدىرماي, كىم-كىممەن دە كەلىسسوزدەردى ۇتىمدى جۇرگىزە ءبىلدى. ول, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ ەكى جاعىندا جاتقان قوس الىپ – قىتايمەن جانە رەسەيمەن, سونداي-اق, باتىسپەن ارقاشان گەوساياسي تەپە-تەڭدىكتى ۇلكەن شەبەرلىكپەن ۇستاي ءبىلدى.
...استانا مەن الماتى كوشەلەرىندەگى سۇرالعان ادامدار ءىس جۇزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ءبىراۋىزدان قولدايتىندىقتارىن مالىمدەگەن ەدى. شىن مانىندە, سولاي بولىپ تا شىقتى. وسىنىڭ ءوزى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان ءۇشىن قانداي رولگە يە ەكەنىن انىق بايقاتادى.
تۇركيانىڭ «دجيحان» اقپارات اگەنتتىگى وتكەن جەكسەنبى, سايلاۋ كۇنى 9,5 ميلليون قازاقستاندىقتىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارعانىن اتاپ كورسەتتى. ەندى سايلانعان كانديدات قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىندا بەس جىل جۇمىس ىستەيتىن بولادى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىنىڭ الدىندا, ياعني 2011 جىلى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا دا 95,5 پايىز داۋىس الىپ, قارسىلاستارىنا قاراعاندا ۇلكەن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتكەن ەدى.
الدىن الا قورىتىندىلارعا قاراعاندا, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا دا ۇلكەن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتەتىنى ەش كۇمان تۋعىزبايدى.
اقش-تىڭ «اسسوشيەيتەد پرەسس» اقپارات اگەنتتىگى ءىس باسىنداعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پرەزيدەنتتىك سايلاۋ الدىندا داۋىس بەرۋ سايلانعان پرەزيدەنتكە ەلدى الداعى كۇردەلى كەزەڭنەن اۋىرتپالىقسىز الىپ شىعۋ ءۇشىن ناقتى ماندات بەرەدى دەگەن پىكىر بىلدىرگەنىن كولدەنەڭ تارتتى.
«بۇل جولعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قازاقستانداعى تۇراقتىلىقتى نىعايتا تۇسەدى. بۇل ەلىمىزدى ورنىقتى دامىتۋ ءۇشىن جانە ەكونوميكامىز بەن قوعامىمىزدى جاڭعىرتۋ جونىندە باستالعان كەڭ اۋقىمدى مىندەتتەردى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋ ءۇشىن نەگىزگى العىشارت بولىپ قالا بەرەدى», – دەگەن ەدى ن.نازارباەۆ.
«مەن نازارباەۆقا داۋىس بەردىم, ويتكەنى, مەنىڭ ومىرىمە ەشقانداي وزگەرىستەردىڭ قاجەتى جوق. مەنىڭ ءىس باسىنداعى بيلىكتىڭ ءىس-ارەكەتىنە كوڭىلىم تولادى جانە قازىرگى جاعداي ءوزىمدى باقىتتى سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى 43 جاستاعى دانيار ەرجانوۆ. – بىزدەر, بيزنەسمەندەر ءۇشىن قازىرگى ۋكرايناداعى سياقتى دەموكراتيانىڭ تۇككە دە قاجەتى جوق. بىزگە تۇراقتىلىق جانە بولجامدىلىق قىمبات».